Mulholland Drive ve Twin Peaks gibi eserlerin yazarı ve yönetmeni David Lynch, 78 yaşında hayatını kaybetti.
İkiz Tepeler dizisi, Kayıp Otoban (1997) ve Mulholland Çıkmazı (2001) filmleriyle sinemaya damga vuran yönetmenin ölümü, ailesi tarafından Facebook sayfasından duyuruldu.
“ARTIK DÜNYADA BÜYÜK BİR BOŞLUK VAR”
Yapılan paylaşımda, “Artık bizimle olmadığı için dünyada büyük bir boşluk var” denildi.
“Ama onun dediği gibi, ‘Gözünü simitin üzerinde tut, deliğin değil.’ … Her yerde altın güneş ışığı ve mavi gökyüzü ile güzel bir gün…”
Lynch, kariyeri boyunca Blue Velvet, The Elephant Man ve Mulholland Drive ile üç kez en iyi yönetmen dalında Oscar’a aday gösterildi.
Son büyük projesi, 2017’de yayınlanan ve 1990’ların başında iki sezon süren TV dizisine devam eden Twin Peaks: The Return oldu.
Lynch, geçen yıl Ağustos ayında, uzun yıllar sigara içmesinden kaynaklanan kronik bir akciğer hastalığı olan amfizemle mücadele ettiğini açıklamıştı. Yönetmen, teşhise rağmen “mükemmel durumda” olduğunu ve “asla emekli olmayacağını” belirtmişti.
DAVID LYNCH KİMDİR?
20 Ocak 1946’da ABD’de doğan Lynch, aynı zamanda tanınmış bir ressamdır. Kendisi pek fazla kullanmasa da mobilya tasarımı da yapar. Pennsylvania Güzel Sanatlar Akademisi ve American Film Institute’de eğitim aldı. 1977 yapımı siyah-beyaz filmi Eraserhead ile tanındı.
Dune ve Blue Velvet ile artan başarısı 1990’lı yılların sonunda yönettiği Kayıp Otoban (Lost Highway) ile doruğa ulaşmıştır. Bunu ardından Mulholland Çıkmazı (Mulholland Drive) ve deneysel kısa filmleri geldi.
Filmlerinde kısık sesli gürültüler, çürümüş nesneler, bozulmuş karakterler ve polarize edilmiş karanlık dünyalar kurgulaması ile dikkatleri üzerine çekmiştir. Kariyeri boyunca aykırı fikirlerini kendine özgü, nesnellikten uzak ve sembolik anlatımıyla cesurca sinema perdesine yansıtan yönetmenin özellikle 2002 sonrasındaki son dönem filmleri, fazla kişisel olmakla eleştirilmiştir.
Film kurgusu ile Andrei Tarkovsky’nin şiirselliğinden ve Michael Haneke’nin gerçekliği arayışından ayrılan Lynch, Amerikan sinemasının en önemli yönetmenlerinden ve Film Noir akımının önde gelen temsilcilerinden biridir. Lynch’in filmlerinde hiçbir şey göründüğü gibi değildir. İşlediği temalar, anlatım tekniği ve sık kullanılan rüya/kâbus sekansları “bilinç dışının yönetmeni” olarak nitelendirilmesine neden olmuş ve eserleri daha çok psikanalitik açıdan incelenmiştir.
David Lynch sineması üzerine analitik bir inceleme sunan, Sloven kültür eleştirmeni Slavoj Zizek ‘in, “Gülünç Yücenin Sanatı: David Lynch’in Kayıp Otoban’ı Üzerine” adlı İngilizce yapıtı, Om Yayınevi tarafından Savaş Kılıç’ın çevirisi ile 2001 yılında Türkçe olarak da yayınlanmıştır.